راهنمای سابنت‌ینگ؛ FLSM و VLSM
سابنت‌ینگ یعنی تقسیم یک بلوک IPv4 به زیرشبکههای کوچک‌تر. مرز بین بخش «شبکه» و بخش «میزبان» در هر نشانی با Subnet Mask مشخص میشود؛ طول پیشوند (CIDR) مانند /۲۴ همان ماسک 255.255.255.0 است و Wildcard Mask مکمل معکوس ماسک است که در قواعد ACL و تنظیمات روترها کاربرد دارد. این ابزار همه محاسبات را سمت سرور و با عملیات بیت‌به‌بیت انجام می‌دهد تا دقت نتیجه تضمین شود.
تفاوت FLSM و VLSM
در روش FLSM همه زیرشبکه‌ها هم‌اندازه‌اند و یک ماسک مشترک دارند؛ روشی ساده برای شبکههای یکنواخت، اما اگر بخش‌ها میزبانهای متفاوتی داشته باشند، آدرس‌ها هدر می‌روند. در روش VLSM هر زیرشبکه ماسک خودش را دارد؛ زیرشبکه‌ها از بزرگترین به کوچک‌ترین مرتب و به‌ترتیب تخصیص می‌یابند تا کمترین اتلاف رخ دهد. در هر دو روش، زیرشبکههای تولیدشده همیشه در محدوده شبکه اصلی باقی می‌مانند.
فرمول‌های اصلی
تعداد نشانیها = 2 ^ (32 − طول پیشوند)
میزبان قابل استفاده = تعداد نشانیها − 2
بیت‌های میزبان = ⌈log₂(میزبان موردنیاز + 2)⌉
طول پیشوند = 32 − بیت‌های میزبان
Wildcard Mask = NOT(Subnet Mask)
دو نشانی نخست و آخر هر زیرشبکه معمولاً به نشانی شبکه و نشانی برادکست اختصاص دارد و به میزبان‌ها داده نمی‌شود. استثناها: زیرشبکه /31 طبق RFC 3021 دو نشانی کاملاً قابل استفاده برای لینک نقطهبهنقطه دارد و زیرشبکه /32 یک نشانی تک‌میزبانی است.
سؤالات متداول
میزبانهای قابل استفاده زیرشبکه /31 چقدر است؟
طبق RFC 3021 دو نشانی؛ در لینکهای نقطهبهنقطه نیازی به نشانی شبکه و برادکست جداگانه نیست.
Wildcard Mask چه کاربردی دارد؟
مکمل معکوس Subnet Mask است و در قواعد ACL روترها و فایروالها برای تعیین دامنه نشانیها استفاده میشود؛ بیت‌های صفر آن باید با نشانی مقصد مطابقت داشته باشند.
چرا در VLSM از بزرگترین بخش شروع میشود؟
زیرشبکههای بزرگ بلوکهای همتراز (Aligned) بزرگی میخواهند؛ اگر اول تخصیص داده شوند، زیرشبکههای کوچک‌تر در فاصله‌های باقی‌مانده جا می‌گیرند و اتلاف آدرس به کمینه می‌رسد.
نشانیهای خصوصی در اینترنت قابل استفادهاند؟
خیر؛ محدودههای 10.0.0.0/8، 172.16.0.0/12 و 192.168.0.0/16 فقط برای شبکههای داخلیاند و روی اینترنت مسیریابی نمی‌شوند. ابزار نوع هر نشانی را با برچسب «خصوصی» یا «عمومی» نشان می‌دهد.